Historiek

In de 6de eeuw voor onze tijdsrekening had Boeddha Shakyamuni een grote ervaring in het ontwaken. Zijn leer  spreidde zich in heel India uit. Rond 500 na Chr. geraakt de leer door de monnik Bodhidharma in China bekend onder de naam ch'an. Pas in de 20ste eeuw zou zen ook in het westen meer bekendheid krijgen.
Meer over de geschiedenis van het zen-boeddhisme kan je lezen bij "Een geschiedenis van Zen"

 [Top]

Meditatie

Het beoefenen van zitmeditatie (zitten én mediteren) wordt zazen genoemd.  Za betekent 'zitten' en zen betekent 'concentratie', 'begrijpen'.
Bij zazen kan men denken aan meditatietechniek, maar dat is het niet.  Men zit stil en bewegingsloos op een bankje, kussen of stoel, geconcentreerd  met een goede lichaamshouding op elke inademing en uitademing. 

 [Top]

De zenweg.

De zenweg is een weg van loslaten, van leeg worden.  Als zodanig is zen ten diepste verwant met het onaangeklede hart van elke religie.
Zen als stilzitten voor het mysterie: zonder woorden, zonder beelden.
Want uiteindelijk zijn geschriften en rituelen niets meer dan tijdelijke  hulpmiddelen, bestemd om uiteindelijk ook losgelaten te worden.

 [Top]

De zenoefening.

Zen vraagt oefening, veel geduld en aandachtig toekijken hoe je telkens weer gehecht raakt, hoe die immer veranderende som van gehechtheden het ik uitmaken waar we zo heilig in geloven.

 [Top]

De zentaal.

Bij het beoefenen van en praten, lezen, schrijven over zen worden dikwijls woorden gebruikt die we niet dadelijk terugvinden in onze dagelijkse omgang.
Een onvolledig lijstje helpt het een en ander beter begrijpen.

 [Top]

Zazenkaï: een verhaal

"Maar wat ís zen?" vroeg de Amerikaanse filosofieprofessor, op studiebezoek bij een hedendaags Japans zenmeester. "Eerst even thee drinken," zei die tot zijn ongeduldige bezoeker en begon alvast diens kopje in te schenken. Hij bleef maar schenken, ook toen het kapje al overstroomde. De bezoeker keek onthutst toe want uit verhalen was hem bekend dat die zen-mensen erg gedisciplineerde, nette lui waren die nog geen druppel water lichtvaardig zouden verspillen: "Ziet u," zei de meester met allicht een fijn monkellachje, "met uw hoofd is het als met dit kopje. Het zit al helemaal vol. Met woorden, definities; met weten hoe de dingen horen en hoe ze zeker niet horen, met wat je wil en beslist niet wil. Met voorkeuren en afkeren, herinneringen, gestolde ervaringen. Als je wil weten wat zen is, moet je eerst je hoofd leegmaken. Pas dan zul je voor de eerste keer zien en weten."

Zo is het een beetje met ons allemaal. We weten zoveel en dat is zo handig. Maar ook niet meer dan dat. Want ons vele weten, de immer voortmalende beeldenstorm in onze geest verhindert dat we zien, direct, zonder die constante, opdringerige ezelsbruggetjes van gedachten en gevoelens. De zen-weg is een weg van bevrijding. Bevrijding uit de kleine geest, bevrijding tot onze oorspronkelijke geest; tot het "gezicht dat het onze was nog vóór onze ouders geboren waren". Bevrijding die niet alleen de eigen persoon tot inzet heeft, maar alle levende wezens liefdevol omvat. (tekst verschenen in De Harp)

 [Top]